Uran i jego największe księżyce

     Podczas pięknej bezchmurnej nocy z 29 na 30 września, kilka minut spędziłem z Uranem i jego największymi księżycami. Spotkanie uwieczniłem zdjęciem, które poniżej opisałem. Księżyce Oberon, Tytania i Umbriel zaprezentowały się dość okazale, natomiast Ariel znajdował się wtedy zaledwie 10 sekund kątowych od planety i trzeba nieco wytężyć wzrok, aby go dostrzec. W okienku wkleiłem obraz ze Stellarium przedstawiający położenie Urana i księżyców w tamtym czasie. Jak widać, niedaleko Ariela znajdował się jeszcze jeden księżyc Miranda, ale bliski blask Urana spowodował, że tak słabo odbijający światło księżyc nie mógł już przebić się na zdjęciu.
Tego dnia, tuż po wschodzie Urana, doszło do bardzo bliskiej koniunkcji planety z gwiazdą USNOA2 0975-00380991 o jasności 14,3 mag. Separacja osiągnęła zaledwie 8 sekund łuku, a na przedstawionym zdjęciu 4 godziny później odległość ta wzrosła już do 26 sekund kątowych. Jasność gwiazdy i naturalnych satelitów planety była porównywalna, więc łatwo pomylić ją można z jakimś księżycem :-) To moje pierwsze tak bliskie spojrzenie na Urana i jednocześnie osobiste potwierdzenie, że Uran rzeczywiście posiada księżyce ;-)

Uran i jego największe księżyce

Planetoida z grupy Amora (3122) Florence

     Nareszcie po całym miesiącu przerwy miałem okazję zasiąść pod czystym nocnym niebem. Wrzesień nie był pod tym względem łaskawy, bo gdy miałem czas nie było pogody, a kiedy niebo się wypogadzało z różnych przyczyn zawsze byłem zajęty. W końcu się udało i oczywiście nie mogłem odmówić sobie przyjemności spojrzenia na planetoidy. Kiedy 1 września planetoida Florence mijała Ziemię w odległości ok. 7 mln km nie mogłem jej śledzić. Dziś wciąż jednak jest w zasięgu rejestracji. Po blisko miesiącu jej jasność to już tylko 13,5 magnitudo i coraz bardziej blednie. Przebywa teraz w gwiazdozbiorze Smoka i powoli podąża w kierunku Małej Niedźwiedzicy. Prędkość na niebie zmniejszyła się już tylko do 1 minuty łuku na godzinę, kiedy przed miesiącem było to ponad 20 minut na godzinę. Podczas mojej rejestracji 29 września była oddalona od nas blisko 32,5 mln km. 

Planetoida (3122) Florence

Planetoida (3122) Florence - pomiar astrometryczny

Tak dla ciekawości :-)
Z 10/11 października Florence zbliży się na niebie do galaktyki NGC 6324 (13,4 mag) na odległość około 4 minut kątowych. Natomiast z 9/10 grudnia powinno dojść do jeszcze bliższej koniunkcji planetoidy z kometą C/2017 O1. Ich odległość nie przekroczy 1 minuty kątowej. Florence pomimo, że znajdować się będzie ponad dwukrotnie dalej niż dzisiaj, osiągnie jasność ok. 15 mag i wciąż będzie w zasięgu teleskopów o średnicy zwierciadła 200 mm. Jasność komety szacuje się wówczas na 13,5 mag. Może ktoś będzie pamiętał i pokusi się o rejestrację ;-)
Film to siedem klatek wykonanych co około 10 minut. Każda klatka naświetlana 30 sekund przy nastawie ISO 320:

Planetoida (3122) Florence - zarejestrowany ruch na tle gwiazd.

Poniżej drugi film z programu Astrometrica.

Planetoida (3122) Florence - zarejestrowany ruch.

Planetoida pasa głównego (89) Julia

     (89) Julia to planetoida z pasa głównego planetoid, która 8 września znajdzie się w opozycji. Obecnie przemieszcza się przez gwiazdozbiór Pegaza i jest bardzo dobrze widoczna przez małe teleskopy. Osiąga jasność ok. 9 mag. Podczas opozycji wieczorem 8 września przechodzić będzie zaledwie 9 minut kątowych od gwiazdy Homam (42 Peg). Pomiary astrometryczne wykazały, że (89) Julia poruszała się z prędkością 44,235 sekund łuku na godzinę, czyli całą tarczę Księżyca w pełni przebyłaby w ciągu około 41 godzin ;-) Jak poruszała się na tle pobliskich gwiazd można zobaczyć na filmie, który składa się z 6 klatek uzyskanych 30 sierpnia między godziną 00:08 a 00:49.
(89) Julia okrąża Słońce w ciągu 4 lat 27 dni i 4 godzin. Została odkryta 6 sierpnia 1866 roku przez Edouarda Stephana, a jej nazwa pochodzi od imienia św. Julii z Korsyki.
Poniżej dane astrometryczne uzyskane po analizie:
00089 ...C2017 08 29.96381 ...22 52 21.16 ...+10 17 23.9 ...9.1 V
00089 ...C2017 08 29.97013 ...22 52 20.67 ...+10 17 25.5 ...9.1 V
00089 ...C2017 08 29.97723 ...22 52 20.21 ...+10 17 28.4 ...9.3 V
00089 ...C2017 08 29.98377 ...22 52 19.74 ...+10 17 30.0 ...9.3 V
00089 ...C2017 08 29.98885 ...22 52 19.47 ...+10 17 31.5 ...9.3 V
00089 ...C2017 08 29.99222 ...22 52 19.20 ...+10 17 32.5 ...9.1 V

Planetoida (89) Julia

Planetoida (89) Julia - pomiar astrometryczny.

Planetoida (89) Julia - diagram orbity.

Planetoida (89) Julia - zarejestrowany ruch.

Planetoida grupy Apollo (422699) 2000 PD3

     Dzisiaj idę trochę pod prąd. Trochę, bo to jednak też asteroida, a pod prąd, bo nie Florence, na którą większość obecnie patrzy, a (422699) 2000 PD3 :-)
Potencjalnie niebezpieczne asteroidy (PHA) to asteroidy poruszające się po orbitach przecinających orbitę Ziemi lub znajdujących się w jej pobliżu. Do takich asteroid należy (3122) Florence, której orbita nie przecina orbity Ziemi, ale znajduje się dość blisko. Inną asteroidą jest (422699) 2000 PD3 należąca do asteroid grupy Apollo, których orbity przecinają orbitę naszej planety. Średnica 2000 PD3 szacowana jest na 580m - 1,3km. Wieczorem 3 września zbliży się do Ziemi na odległość ok. 16,4 mln km (wczoraj podczas moich obserwacji odległość ta wynosiła ok. 17,7 mln km). Asteroida jest słabo świecącym obiektem, ma zaledwie 15,8 magnitudo i tym samym staje się najsłabszą asteroidą jaką udało mi się do tej pory zarejestrować :-) Nie było to dla mnie tak proste, jak podczas poprzednich rejestracji. Zrobiłem kilkanaście ujęć fragmentu nieba, w którym powinna się znajdować, jednak na żadnym zdjęciu nie potrafiłem jej zlokalizować, choć jak się później okazało była widoczna jako drobna i słaba plamka. Dopiero po obróbce zdjęć w IRIS i analizie w programie Astrometrica udało mi się ją zauważyć. Prędkość asteroidy wyznaczona z zebranych danych wyniosła 10,22 sekundy kątowe na minutę (MPC podaje 10,32"/min).
2000 PD3 została odkryta 1 sierpnia 2000 roku przez program LINEAR w Socorro. Okrąża Słońce w 2 lata i 301 dni.

Film nie jest najlepszej jakości, ale można zauważyć jak się przemieszczała, więc wstawiam :-)

 

Planetoida (422699) 2000 PD3

Planetoida (422699) 2000 PD3 - pomiar astrometryczny.

Planetoida (422699) 2000 PD3 - diagram orbity.

Planetoida (422699) 2000 PD3 - zarejestrowany ruch.

Planetoida z grupy Apollo (6053) 1993 BW3

     30 sierpnia około godziny 2:00 w nocy na odległość ok. 36,7 mln km zbliżyła się do Ziemi duża planetoida (6053) 1993 BW3 o średnicy ok. 3,7 km. Udało mi się ją zarejestrować na niecałe cztery godziny przed największym zbliżeniem 29 sierpnia między godziną 22:14 i 22:50. Obiekt znajdował się na granicy gwiazdozbiorów Andromedy i Kasjopei lśniąc blaskiem 13,8 mag. Według przeprowadzonych pomiarów poruszał się z prędkością 5,64 sekund łuku na minutę. Asteroida odkryta została 30 stycznia 1993 roku przez Roberta McNaught'a w Obserwatorium Siding Spring. W ciągu 2,5 godziny wykonuje pełen obrót wokół własnej osi, natomiast naszą dzienną gwiazdę obiega w niecałe 3 lata i 2 miesiące. Jest zatem nieco mniejsza i obraca się tylko troszkę wolniej od planetoidy Florence, która na początku września zbliży się do Ziemi. Orbita asteroidy 1993 BW3 przecina orbitę Marsa, ale nie przecina orbity Ziemi, powinna jednak być zaliczana do grupy planetoid Apollo ze względu na odległość peryhelium mniejszą od 1,017 jednostki astronomicznej.

(6053) 1993 BW3 - pomiary w programie Astrometrica

1993 BW3 - diagram orbity

1993 BW3 - animacja ruchu w programie Astrometrica

Planetoida (25) Phocaea tuż po opozycji

     (25) Phocaea - planetoida z pasa głównego planetoid, która okrąża Słońce w ciągu 3 lat i 262 dni. Odkryta 164 lata temu, dokładnie 6 kwietnia 1853 roku w Marsylii przez francuskiego astronoma Jeana Chacornaca (odkrywcę 6 planetoid z pasa głównego). Średnica planetoidy wynosi ok. 75 km, a okres obrotu 9 godzin 56 minut i 42 sekundy. 10 sierpnia Phocaea znalazła się w opozycji, a moje obserwacje odbyły się 4 doby później. Z odległości ok. 139 mln km wykonałem kilka ujęć tego obiektu, a rezultat zamieszczam poniżej :-) 

Planetoida (25) Phocaea na tle gwiazd.

Raport fotometryczny z programu Astrometrica podaje jasność między 9,303 a 10,069 magnitudo. Wyznaczone współrzędne rektascensji i deklinacji z poszczególnych ujęć, wykorzystałem do obliczenia prędkości kątowej planetoidy, która wyniosła 0,546 sekundy kątowej na minutę (patrz ruch planetoidy niżej).

Analiza planetoidy w programie Astrometrica.

Jaka jest dokładność moich wyników? Dane z Minor Planet Center oraz JPL Solar System Dynamics mówią, że jasność planetoidy w tym czasie wynosiła 10,04 mag, natomiast prędkość kątowa 0,55 sekund kątowych na minutę. O ile pomiar prędkości jest zadowalający, to fotometria nie zachwyca.

Diagram orbity planetoidy (25) Phocaea.

Ruch planetoidy (25) Phocaea zarejestrowany 15 sierpnia między godziną 00:23 a 02:14. Wyznaczone programem Astrometrica współrzędne rektascensji i deklinacji z poszczególnych ujęć, wykorzystałem do obliczenia prędkości kątowej planetoidy, która wyniosła 0,546 sekundy kątowej na minutę. Można powiedzieć, że w ciągu godziny przemieściła się o tyle, ile wynosi średnica tarczy Jowisza podczas jego największego oddalenia od Ziemi (czyli tutaj 32,76 sekund kątowych na godzinę). Dokładnie taki ruch widzimy na tym powiększonym przez teleskop obrazku :-)
5 wybranych klatek wykonanych za pomocą Sky Watcher 200/1000, Nikon D5300 na montażu HEQ5. Każda klatka naświetlana 30 sekund z ustawionym ISO-400.

Ruch planetoidy (25) Phocaea złożony z pięciu klatek.

Bawię się tym wszystkim wiedząc, że w wielu kwestiach na pewno się mylę z powodu swojej niewiedzy, ale i zachwycam tym co daje astronomia. Niewiarygodne, że siedząc tu na Ziemi przed teleskopem, możemy wykonać zdjęcia malutkich obiektów oddalonych o miliony kilometrów, a potem zbadać ich wielkość, prędkość, okres obrotu wokół własnej osi, a nawet za pomocą spektroskopii ich skład chemiczny. I jak tu nie sięgać wzrokiem tak daleko? :-)
Jeszcze jedna uwaga. Jest mały postęp jeśli chodzi o sięganie słabszych obiektów. O ile przed miesiącem pisałem, że na pojedynczych zdjęciach widać jedynie obiekty o jasności 15,5 magnitudo, to tym razem udało się złapać nawet te mające 16,5 mag. :-)

Trzecia kwadra Księżyca

     Księżyc z poprzedniej nocy - tuż przed trzecią kwadrą. W tym czasie znajdował się 368,7 tysięcy km od Ziemi. Od dziś przybierać będzie postać litery C, co można sobie tłumaczyć - Księżyc się Cofa, czyli zbliża do nowiu. W odwrotnej sytuacji, kiedy Księżyc przyjmuje kształt litery D, możemy mówić, że się Dopełnia, czyli zbliża do pełni :-)

 

Trzecia kwadra Księżyca.

Podczas najbliższego nowiu 21 sierpnia dojdzie do całkowitego zaćmienia Słońca. Niestety w naszym kraju nie będzie widoczne nawet częściowe. Główny pas całkowitego zaćmienia przechodzić będzie przez Stany Zjednoczone: https://noizz.pl/nauka-i-technologia/calkowite-zacmienie-slonca-2017-czy-bedzie-tez-widoczne-w-polsce/lx1pc03
O najbliższych zaćmieniach Słońca widocznych z terenu Polski można dowiedzieć się tu: http://cybermoon.pl/zacmienia/z_s_pl.html