28 lipca 2018

Zaćmienie Księżyca wraz z wielką opozycją Marsa

     Czerwony duet na piątkowym wieczornym niebie.
Udało się uwiecznić piątkowe przepiękne zjawisko, pomimo różnych trudności i ogniskowej tylko do 300mm. Było to najdłuższe w tym wieku zaćmienie Księżyca okraszone opozycją Marsa, który dodatkowo znajduje się najbliżej Ziemi od wielu lat. Ta bliskość powoduje, że świecił mocnym blaskiem, podkreślając tym samym urodę zaćmionego Księżyca. Na bezchmurnym niebie, jeśli u kogoś było, widoczne były dwa czerwone obiekty obok siebie. Księżyc upodobnił się do Marsa przyjmując czerwony kolor, a Mars próbował blaskiem dorównać Księżycowi w pełni. Nieziemski widok z ziemskiej powierzchni ;-)

Zaćmienie Księżyca. Obiektyw 270mm, ISO-640, f/5,6, 1,6 sek.
Zaćmienie Księżyca nad miastem. Poniżej Księżyca brak Marsa, ponieważ choć tego tutaj nie widać były w tym miejscu chmury. Obiektyw 70mm, ISO-640, f/4, 1,3 sek.
Schodzący cień Ziemi z Księżyca. Obiektyw 300mm, ISO-1250, f/5,6, 2sek.
Schodzący cień Ziemi z Księżyca. Obiektyw 300mm, ISO-1250, f/5,6, 0,77 sek.
Zaćmiony Księżyc w koniunkcji z Marsem w wielkiej opozycji. Obiektyw 110mm, ISO-1250, f/4, 2sek.

27 lipca 2018

Kometa 21P/Giacobini-Zinner

     Okresowa kometa z rodziny Jowisza 21P/Giacobini-Zinner, która na 47 dni przed peryhelium wciąż znajduje się w gwiazdozbiorze Cefeusza i jaśnieje osiągając aktualnie 9,5 mag. Do 10 września, kiedy to też znajdzie się najbliżej Ziemi (ok. 58,5 mln km), powinna pojaśnieć nawet do 7 mag. Okres obiegu wokół Słońca wynosi ok. 6,5 roku, jednak nie zawsze zbliża się aż na taką odległość do naszej planety. Ostatnio tak blisko była w 1946 roku, a następnym razem będzie dopiero w 2058. Kometa jest też ciałem macierzystym roju meteorów zwanym Drakonidami, który występuje każdego roku w październiku.
Z ciekawostek właśnie 1946 rok był dość spektakularny. Najpierw kometa zbliżając się do Słońca doznała kilku wybuchów co spowodowało, że pojaśniała na niebie do 5 magnitudo, a potem Ziemia przecięła orbitę komety zaledwie 15 dni po jej przejściu i zanotowano wówczas ponad dwa tysiące meteorów w ciągu godziny.
Parametry:
Newton 8", f/5 + ASI 290MM
20x15s, gain 300

Koneta 21P/Giacobini-Zinner.
Dopisek:
Powyższe zdjęcie komety zaprezentowane zostało w filmie "Niebo w sierpniu" na kanale AstroLife.


Jeśli nie chcecie oglądać całego wystarczy skoczyć do 12 minuty i 5 sekundy filmu :-)

19 lipca 2018

Supernowa 2017eaw

     Udało się jeszcze złapać supernową 2017eaw, która przed ponad rokiem wybuchła uzyskując maksimum jasności na poziomie 12,5 mag!
patrz:
https://dosiegnacgwiazd1.blogspot.com/2017/07/supernowa-sn-2017eaw.html i
https://dosiegnacgwiazd1.blogspot.com/2017/05/22-mln-lat-temu-w-dalekiej-galaktyce.html
W nocy z 14 na 15 lipca tak na próbę skierowałem teleskop w stronę galaktyki NGC 6946, przy okazji testując sposób automatycznego składania zdjęć w programie SharpCap. Złożonych zostało 35 zdjęć, z których każde naświetlane było 10 sekund. W sumie tylko 6 minut zbierania światła. Nie liczyłem na to, że uda się jeszcze uchwycić zeszłoroczną supernową. Zaznaczenie na zdjęciu wskazuje właśnie na 2017eaw i to tak na oko, porównując jasność pobliskich gwiazd, supernowa świeci w tej chwili blaskiem ok. 18,5 mag!!!
Będąc zaskoczony możliwością uchwycenia tak słabych obiektów, postanowiłem sprawdzić jaki był zasięg tego zdjęcia porównując je z tym samym fragmentem nieba na stronie wikisky.org. Ku mojemu zdumieniu granica widzialności wypadła na poziomie 19,2 magnitudo!!!
Myślę, że najodleglejszy trans-neptunowiec i zarazem planeta karłowata Eris jest już możliwa to schwytania :-D

Supernowa 2017eaw - jasność ok. 18,5 mag.
Supernowa 2017eaw w negatywie dla lepszej widoczności.

16 lipca 2018

Planetoida z grupy Ateny (162483) 2000 PJ5

     Asteroida bliska Ziemi z grupy Ateny (162483) 2000 PJ5 o prawie kilometrowej średnicy zbliży się 26 lipca na odległość 28,8 mln km. Postanowiłem ją uchwycić testując to... co przyszło do mnie w zeszłym tygodniu :-). Wiedziałem, że obiekt ten świecąc blaskiem ok. 16,7 mag byłby nieosiągalny dla lustrzanki podczas jasnych obecnie nocy. Dla nowego sprzętu podobno nie miało być z tym problemu i... nie było. Asteroida była widoczna niemal od razu na ekranie komputera podłączonego do kamerki ASI 290MM, a ja przesiadając się z lustrzanki, po ponad dwuletniej z nią przygodzie, jestem pod wrażeniem ogromnego skoku jakościowego. Teraz oczy sięgają nieco dalej i dostrzegają nieco więcej :-). W celu uchwycenia tak słabej asteroidy wystarczyło jedynie 6,5 sekundy naświetlania przy dość wysokim chyba? parametrze gain na poziomie 440. Niezbyt dokładne prowadzenie montażu to nie problem, gdy w tak krótkim czasie widać tego typu obiekt.
2000 PJ5 został odkryty 4 sierpnia 2000 roku przez projekt LINEAR, a 10 lipca 2005 roku analizując krzywą światła odkryto jego naturalnego satelitę, co ogłoszone zostało w lutym 2008 roku.

Planetoida z grupy Ateny (162483) 2000 PJ5.
Planetoida z grupy Ateny (162483) 2000 PJ5 - pomiar astrometryczny.
Planetoida z grupy Ateny (162483) 2000 PJ5 - diagram orbity.
Planetoida z grupy Ateny (162483) 2000 PJ5 - zarejestrowany ruch na tle gwiazd.

16 czerwca 2018

Planetoida Westa i gromada otwarta M23

     W nocy z 14/15 czerwca można było uchwycić planetoidę Westę przechodzącą zaledwie 30 minut kątowych od gromady otwartej gwiazd M23. Warunków niestety nie miałem najlepszych, ponieważ na niebie były słabe ale widoczne cirrusy, a Westa znajdowała się dość nisko nad horyzontem (zaledwie 14°), co dodatkowo bardzo utrudniało dobre uchwycenie obiektów na zdjęciach.
Animacja powstała ze złożenia pierwszego i ostatniego zdjęcia rejestracji. Pełna rejestracja trwała zaledwie pół godziny, choć byłem przygotowany wcześniej. Niestety, tak niskie położenie obu obiektów spowodowało, że celowałem między gałęziami drzew, które wcześniej i później całkowicie przysłoniły mi ten fragment nieba. Wyraźnie widać to na drugim zdjęciu animacji, gdzie prawa strona kadru, na skutek przysłonięcia przez gałąź wyszła ciemniejsza.
Pomimo takich warunków udało się uwiecznić ruch jasnej Westy obok nieco ciemniejszych gwiazd gromady M23 :-).

Planetoida Westa obok gromady otwartej gwiazd M23.
Planetoida Westa obok gromady otwartej gwiazd M23, z opisem.
Planetoida Westa przechodząca obok gromady otwartej gwiazd M23.

6 czerwca 2018

Planetoida pasa głównego (16) Psyche.

     Na przełomie maja i czerwca po raz kolejny skierowałem się w stronę planetoidy (16) Psyche, tym razem po to, aby wykonać pomiar astrometryczny. Uchwyciłem jej niewielkie przesunięcie na niebie w ciągu zaledwie 16 minut obserwacji. Jak zawsze zwykłym teleskopem Newtona o średnicy 8 cali i lustrzanką, na montażu HEQ5 z prowadzeniem, ale bez wspomagania w postaci guidingu.
Z pomiarów wyliczyłem prędkość poruszania się na sferze niebieskiej, która wyniosła ok. 0,42 arcmin/h. Pokonanie pełnej tarczy Księżyca zajęłoby jej zatem blisko 72 godziny :-)
Poniżej znajdziecie dwa filmy - jeden wykonany na zdjęciach naturalnych i drugi z obrazów po przetworzeniu na potrzeby pomiaru astrometrycznego.
Planetoida wciąż przebywa w gwiazdozbiorze Wagi niedaleko Jowisza. Świeci blaskiem 10,3 mag i w tej chwili oddalona jest od nas o 2,3 jednostki astronomiczne. Odkryta została przez włoskiego astronoma Annibale'a de Gasparisa 17 marca 1852 roku w Neapolu. Obieg wokół Słońca zajmuje jej blisko 5 lat.
Obserwacje radarowe pozwoliły określić, że na powierzchni Psyche nie ma śladów wody ani innych minerałów zawierających wodę. Planetoida zdaje się mieć powierzchnię, która w 90% jest metaliczna. Przypuszcza się, że powstała na skutek kolizji z innym większym ciałem we wczesnym okresie istnienia Układu Słonecznego. Wszystko to będzie przedmiotem badań misji, która rozpocznie się w 2022 roku.

Planetoida pasa głównego (16) Psyche.
Planetoida pasa głównego (16) Psyche - pomiar astrometryczny.
Planetoida pasa głównego (16) Psyche - diagram orbity.
Planetoida pasa głównego (16) Psyche - zarejestrowany ruch na tle gwiazd.
Planetoida pasa głównego (16) Psyche - zarejestrowany ruch w zbliżeniu.

4 czerwca 2018

Planetoidy bliskie Ziemi (68347) 2001 KB67 i (25916) 2001 CP44

     W nocy z 31 maja na 1 czerwca udało się zarejestrować dwie planetoidy bliskie Ziemi (Near Earth Object) o oznaczeniu (68347) 2001 KB67 oraz (25916) 2001 CP44.
(68347) 2001 KB67 to planetoida z grupy Ateny, która została odkryta przez projekt LINEAR 30 maja 2001 roku. Obiekt ten ma jasność absolutną 19,8 mag, co sugeruje średnicę w granicach 300 m, ale poza tym nic nie wiadomo o jego właściwościach fizycznych. Nigdy wcześniej nie wykorzystano radaru w celu zbadania obiektu, dopiero teraz 28 maja radioteleskop w Arecibo dokonał obrazowania: https://twitter.com/twitter/statuses/1001121895264194560
29 maja 2001 KB67 minęła Ziemię w odległości 3,5 mln km tj. 9.3 odległości księżycowe i był to jej najbliższy przelot od 29 maja 1914 roku (2,5 mln km od Ziemi). Następny tak bliski dopiero w 2051 roku. The Minor Planet Center określiło 2001 KB67 jako "Potencjalnie niebezpieczną planetoidę". Podczas rejestracji, 2 dni po największym zbliżeniu, wciąż poruszała się bardzo szybko na niebie. Według obliczeń ok. 18 minut kątowych na godzinę (oznacza to, że pełną tarczę Księżyca przebyłaby w ciągu trochę ponad 1,5 godziny).

Planetoida Bliska Ziemi (68347) 2001 KB67 - pomiar astrometryczny.
Planetoida Bliska Ziemi (68347) 2001 KB67 - diagram orbity.
 (25916) 2001 CP44 to duża planetoida o średnicy blisko 5,7 km z grupy Amora. Odkryta została również przez projekt LINEAR 15 lutego 2001 roku. Planetoida zbliży się do Ziemi na odległość 50,4 mln km dopiero 5 lipca. Jej jasność wizualna wynosi obecnie 13,3 mag i do końca czerwca pojaśnieje jeszcze o 0,5 mag. Kto jednak chciałby ją namierzyć, lepiej zrobić to jeszcze w pierwszej połowie czerwca, bo później nie będzie już wznosić się tak wysoko nad horyzont. Prędkość poruszania się na niebie była niewielka i wynosiła ok. 0,74 arcmin/h (minuty kątowe na godzinę).

Planetoida Bliska Ziemi (25916) 2001 CP44 - pomiar astrometryczny.
Planetoida Bliska Ziemi (25916) 2001 CP44 - diagram orbity.

Planetoida Bliska Ziemi (25916) 2001 CP44 - zaobserwowany ruch.